Uniewinniony funkcjonariusz wróci do służby. Prezydent podpisał ustawę

Prezydent podpisał dziś ustawę umożliwiającą powrót do służby funkcjonariuszom zwolnionym za czyn wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa i przewinienia dyscyplinarnego, a następnie uniewinnionym w postępowaniu karnym. Zmiana przepisów to efekt petycji wniesionej do Senatu jeszcze w 2017 roku.

Przypomnijmy, nowe przepisy znoszą termin ograniczający prawo do wniesienia wniosku o wznowienie każdego postępowania dyscyplinarnego na korzyść funkcjonariuszy ABW, CBA, SW, BOR, SOP i Straży Marszałkowskiej. W przypadku Policji i Straży Granicznej termin ten będzie wynosił 10 lat, z wyjątkiem postępowań dyscyplinarnych zakończonych wydaleniem ze służby. W takim przypadku prawo wniesienia wniosku o wznowienie postępowania również nie będzie ograniczone terminem. Po śmierci funkcjonariusza takie prawo będzie przysługiwało członkom rodziny wyszczególnionym w przepisach.

Ustawa stwarza podstawy prawne do rehabilitacji prawnej i powrotu do służby, gdy funkcjonariusz miał postępowanie dyscyplinarne i karne za czyn wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa i przewinienia dyscyplinarnego. Ewentualna rehabilitacja będzie możliwa jeżeli zapadnie prawomocne orzeczenie uchylające dotychczasowe o wydaleniu ze służby i stwierdzające uniewinnienie ukaranego w postępowaniu dyscyplinarnym, które wznowione zostanie po zakończeniu postępowania prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo wykroczenia czy braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Jak podkreślało wielu mundurowych, obowiązujące do tej pory przepisy nie odpowiadały realiom funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w Polsce. W przypadku inicjatora senackiej petycji, wyrok uniewinniający zapadł dopiero po 12 latach.

„Mamy projekt ważny, który przywraca honor policjantów i naprawia zaszłość, jest ważny dla tych którzy nawet bez wyroków czy zarzutów utracili pracę. Rozwiązujemy jeden z najważniejszych problemów, poprawiający sytuację mających poczucie krzywdy policjantów, którzy zostali niesłusznie oskarżeni” – mówił w kwietniu przewodniczący Sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych Arkadiusz Czartoryski.

Informacja w sprawie ustawy z dnia 16 maja 2019 r.
o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw

Celem ustawy jest wprowadzenie zmian w szeregu ustaw regulujących status zawodowy funkcjonariuszy służb mundurowych w zakresie umożliwiającym rehabilitację prawną i powrót do służby uniewinnionego w postępowaniu karnym funkcjonariusza, który został zwolniony ze służby z powodu wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby – za czyn wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa i przewinienia dyscyplinarnego. Oprócz z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ustawa nowelizuje m.in.: ustawę z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, ustawę z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, ustawę z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, ustawę z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, ustawę z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, ustawę z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, ustawę z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa oraz ustawę z dnia 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej.
Przedmiotowa ustawa wprowadza całkowite zniesienie terminowego ograniczenia prawa funkcjonariusza do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego na jego korzyść w przypadku postępowań dyscyplinarnych zakończonych orzeczeniem o wydaleniu ze służby, z wyjątkiem funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Jednocześnie, ze względu na znaczną liczbę funkcjonariuszy oraz toczących się w stosunku do nich spraw, ustala generalnie 10-letni termin do wniesienia wniosku o wznowienie każdego innego prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego.
W przepisach zmienianych ustaw katalog przesłanek wznowienia postępowania dyscyplinarnego uzupełnia się o kolejną podstawę wznowienia, która stanowi, że postępowanie dyscyplinarne można wznowić w przypadku, gdy prowadzone o ten sam czyn postępowanie karne, karne skarbowe lub w sprawach o wykroczenia zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, przestępstwa skarbowego, wykroczenia lub wykroczenia skarbowego albo z powodu braku ustawowych znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania karnego albo art. 5 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia z pewnymi wyjątkami. Wyjątki te wynikają z potrzeby dostosowania terminów wejścia w życie niektórych zmienianych w przedmiotowej ustawie przepisów, do terminów wejścia w życie ustaw, których te nowele dotyczą. Zmiany wprowadzone do ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych wejdą w życie z dniem 12 lipca 2019 r., to jest z dniem wejścia w życie całej tej ustawy. Po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy wejdą w życie przepisy nowelizujące ustawę z dnia 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej oraz ustawę z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw – upoważniające do wydania rozporządzenia, co ma umożliwić sporządzenie tekstu odpowiedniego aktu wykonawczego. Z dniem 23 stycznia 2020 r. wejdą w życie niektóre regulacje zmieniające ustawę o służbie więziennej. Ten termin wejścia w życie wiąże się z wejściem w życie w tym samym dniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości w zakresie nowelizacji ustawy o służbie więziennej.