Dołhobyczów – uroczystości upamiętniające pomordowanych Policjantów

12 kwietnia 2019, delegacja NSZZ Policjantów w składzie kol.Piotr MIKITIUK Wiceprzewodniczący Zespołu Zarządu Głównego NSZZ Policjantów ds.Opieki Nad Grobami i Miejscami Pamięci o Policjantach, I Wiceprzewodniczący ZW NSZZ Policjantów woj.śląskiego Andrzej SOCHA, Przewodniczący ZT NSZZ Policjantów przy SPPP w Bielsku-Białej Mariusz FENDER wzięła udział w uroczystościach patriotyczno – religijnych, jakie odbyły się w Dołhobyczowie.

Uroczystość miała na celu upamiętnienie trzech bezimiennych Policjantów, zamordowanych pod koniec września 1939 r. przez Armię Czerwoną. Znalezione w lesie szczątki funkcjonariuszy zostały ekshumowane i pochowane na cmentarzu Hallerczyków w Dołhobyczowie.Z chwilą wybuchu II wojny światowej w 1939 roku Policję Państwową włączono do obrony państwa. Szczególnie do województw wschodnich RP kierowane były kompanie rezerwy policyjnej.

Na Lubelszczyźnie i Wołyniu w pierwszych dniach września 1939 r. w wyniku ewakuacji znalazły się jednostki policji z północno-wschodnich rejonów kraju. Przez woj. lubelskie przechodziła także policja województwa śląskiego.Decyzją władz wojskowych Policja Państwowa miała zapewnić bezpieczną ewakuację ludności cywilnej oraz chronić szlaki komunikacyjne. Policjanci brali też udział w walce przeciwko Niemcom i Armii Czerwonej. Jak wynika z zapisów kart historii, władze sowieckie rozpoczęły aresztowania, które objęły również funkcjonariuszy Policji Państwowej.

Szacuje się, że we wrześniu 1939 r. poległo bądź zostało zamordowanych nawet do 3 tys.policjantów. Na szczególną uwagę zasługuje zbrodnia popełniona w Wólce Poturzyńskiej w pow. hrubieszowskim. Według relacji mieszkańców, na skraju lasu, za kapliczką św. Antoniego w obrębie trzech starych sosen, mieli spoczywać trzej funkcjonariusze PP zamordowani pod koniec września przez Armię Czerwoną. Jak mówią przekazy, zwłoki zostały pochowane przez gajowego, a na jednym z drzew został powieszony żeliwny krzyż.

W 2018 roku na wskazanej działce leśnej dokonano ekshumacji odnalezionych szczątków. Były to bezładnie ułożone, zdekompletowane zwłoki co najmniej dwóch mężczyzn. Spoczywały w płytkiej jamie jedne na drugich. Najprawdopodobniej w latach 50-tych po kryjomu i w niewiadomym celu dokonano pobieżnej ekshumacji. Wydobyto wówczas prawdopodobnie jedno ciało leżące na górze oraz większość szczątków znajdujących się pod spodem.Pozostawiono niektóre kości oraz przedmioty, a wśród nich m.in.: polskie guziki mundurowe z l. 1937-1938, plastikowe usztywnienie galonu z czapki, prawdopodobnie okucia daszka czapki, czy fragmenty granatowej tkaniny. Najcenniejszy okazał się naramiennik starszego posterunkowego z cyfrą 3, oznaczającą okręg kielecki, w którym pełnił służbę policjant.Większość odnalezionych przedmiotów trafiła do Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie. Wydobyte szczątki zostały pochowane na tzw. cmentarzu Hallerczyków w Dołhobyczowie.

Dzisiejszą uroczystość poświęconą pamięci pomordowanych funkcjonariuszy Policji Państwowej w Wolce Poturzyńskiej zakończyła prelekcja pracownika Instytutu Pamięci Narodowej zorganizowana w Przygranicznym Centrum Kultury i Rekreacji w Dołhobyczowie.Udział w tych uroczystościach wzięli; Wicewojewoda Lubelski Pan Robert Gmitruczuk, przedstawiciele Komendy Głównej Policji, Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie insp. Robert Szewc i kadra kierownicza lubelskiego garnizonu Policji, przedstawiciele KWP w Kielcach, Dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie, Wójt Gminy Dołhobyczów oraz inni zaproszeni goście.

Maciej Dziergas
Przewodniczący Zespołu ZG NSZZ Policjantów
ds.Opieki Nad Grobami i Miejscami Pamięci o Policjantach